Odmiany oczek powstałe z oczek prawych i lewych

Oczka podstawowe

Oczka prawe

W środek oczka znajdującego się na drucie lewym wkłuć drut prawy, złapać nim nić idącą od kłębka i - kierując drut w prawą stronę - przeciągnąć nić przez to oczko. Następnie prawy drut odchylić w prawo i zdjąć oczko z drutu lewego.
Oznaczenie w schematach:

Oczko lewe

W oczko znajdujące się na lewym drucie wkłuć drut prawy, ruchem skierowanym w lewą stronę złapać nić idącą od kłębka i przeciągnąć ją przez to oczko.
Oznaczenie w schematach:

Oczka przekręcone

Jest to oczko obrócone przed lub w trakcie przerabiania.
Przekręcać oczko można na dwa sposoby, ze względu na sposób krzyżowania się nitek pętelki nazwałam je: Z i S.
Oczka przekręca się po prawej i lewej stronie. Można przekręcać je dowolnie, ale efekt będzie wtedy przypadkowy.
Na zdjęciu oczka były przekręcane obiema metodami, tzn. oczko prawe S i oczko lewe Z (jest to najwygodniejsza kombinacja).

Oto różnica między oczkami przekręconymi (po lewo), a normalnymi (po prawo).

	Oczko prawe przekręcone	Oczko na lewym drucie należy obrócić. Przerobić jak oczko prawe.
Oczko na lewym drucie leżą jak oczko lewe (przód pętelki wyżej).	Oczko lewe przekręcone	Nie obracać przed przerobieniem, prawy drut wbić w oczko od spodu (z tyłu) i przerobić na lewo. (w praktyce trudno się wykonuje)

	Oczko prawe przekręcone	Nie obracać oczko. Przerobić od spodu na prawo.
Oczko na lewym drucie leży jak oczko prawe (przód pętelki niżej).	Oczko lewe przekręcone	Oczko obrócić na lewym drucie, by leżało jak oczko prawe (przód pętelki niżej). Przerobić jak oczko lewe.

Oznaczenie w schematach:

- o. prawe przekręcone

- o. lewe przekręcone

Oczka brane podwójnie

Oczka brane potrójnie

Trzy oczka prawe razem (na prawo)

Prawy drut wkłuwa się w trzy kolejne oczka prawe leżące na lewym drucie i przerabia się je razem.

Oznaczenie w schematach:

Trzy oczka lewe razem (na lewo)

Prawy drut wkłuć w trzy kolejne oczka lewe leżące na lewym drucie i przerobić je razem

Oznaczenie w schematach:

Trzy oczka prawe razem od spodu

Trzy kolejne oczka na lewym drucie obrucić, aby "przednia" nitka była wyżej.
Następnie wkłuć prawy drut od spodu: w trzecie, drugie i pierwsze oczko, chwycić nić i przeciągnąć ją przez oczka.

Oznaczenie w schematach:

Trzy oczka prawe razem z środkowym oczkiem na wierzchu

Prawy drut wkłuć najpierw w drugie, a później w pierwsze oczko

i zdjąć oba bez przerobienia. Następnie przełożyć ponownie te dwa oczk na drut lewy, tak aby drugie oczko było teraz pierwszym

i przerobić 3 oczka razem na prawo.

Oznaczenie w schematach:

Trzy oczka prawe razem z środkowym oczkiem pod spodem

Wkłuć prawy drut w oczko prawe znajdujące się na lewym drucie i zdjąć je bez przerobienia.
Kolejne dwa oczka poobracać na lewym drucie, tzn. zdjąć oba po koleji bez przerobienia jednocześnie każde obracać. Tak obrócone przełożyć z powrotem na lewy drut. Potem w te dwa oczka wbić prawy drut od spodu, tzn. najpierw w drugie, a potem w pierwsze oczko i zdjąć z drutu prawego.

Oba zamienione miejscami oczka, oraz oczko pierwsze przełożyć na lewy drut.

Następnie przerobić te trzy oczka razem.

Oznaczenie w schematach:

Oczka zwiększające

Oczko z nitki poziomej

Aby dodać oczko w środku roboty, należy nabrać na drut nić łączącą 2 sąsiadujące ze sobą oczka i przerobić ją jako oczko.

Oznaczenie w schematach:

Dwa oczka z nitki poziomej

Zaczyna się jak wyżej, drugie oczko wykonuje się na lewo. Kolejne oczka z nitki poziomej wykonuje się na zmianę: na prawo i na lewo.

Oznaczenie w schematach:

Oczka z jednego

Inny sposób wykonania oczka dodanego polega na przerobieniu dwóch oczek z jednego.

W tym celu prawy drut należy wkłuć w środek oczka i przeciągnąć nić, nie zdejmując oczka z drutu lewego. Następnie wkłuć prawy drut jeszcze raz w to samo oczko od tyłu i złapać nić na drut; teraz zwolnić oczka z lewego drutu i przenieść je na drut prawy.

Oznaczenie w schematach:

W ten sposób można z jednego oczka uzyskać kilka oczek.

Oznaczenie w schematach:
3 oczka z jednego:

5 oczek z jednego:

Oczka dobrane.

Stosuje się je wtedy, gdy trzeba poszerzyć robotę lub nadać odpowiedni krój poszczególnym elementom dzianiny, np. przy wyrabianiu rękawów przedłużonych i kimonowych w dziecięcych sukienkach czy kaftanikach. Można je wykonać dwoma sposobami:

l. Z pierwszego oczka na drucie wyciągnąć nić i nabrać oczko. To nowe oczko przekręcić i nałożyć na drut lewy.

Następnie z tego oczka nabrać nowe oczko itd. Tak samo dobiera się oczka na drut po drugiej stronie roboty.
wg oczka prawego

2. Po przerobieniu rzędu obrócić robotę, wziąć drut do lewej ręki, a prawą nałożyć na koniec drutu pętelkę z nitki. Pętelka ta będzie nowym oczkiem na drucie, czyli oczkiem dobranym. Tych pętelek - oczek można nałożyć na drut dowolną, potrzebną liczbę. Dobrane oczka przerabia się w następnym rzędzie roboty tak, jak wymaga wzór splotu. Z lewej strony roboty oczka dobrane wykonuje się w podobny sposób, dobierając je przed rozpoczęciem lewego rzędu roboty.

Jest to sposób mniej skomplikowany, łatwiejszy.

Narzut

Narzut powstaje przez narzucenie nitki na drut między jednym a drugim oczkiem na drucie; przerabia się go w następnym rzędzie z jednoczesnym przerobieniem oczka z jego lewej lub prawej strony, zależnie od sposobu podanego we wzorze. Narzut można przerobić osobno jako samodzielne oczko w ściegach ażurowych, ale wtedy trzeba umiejętnie stosować gubienie oczek ściśle według wzoru. Jest to bardzo ważne, gdyż najmniejsza omyłka przy przerabianiu narzutów, bez jednoczesnego gubienia oczek powoduje zniekształcenie splotu.

Narzut na prawo

Prawym drutem chwyta się nitkę od kłębka od góry, kierując ją do tyłu.
Taki narzut w następnym rzędzie przerabia się na lewo.

Oznaczenie w schematach:
narzut (na prawo):

Narzut na lewo

Narzucać nitkę na prawy drut można także na lewo. W tym celu drutem prawym chwyta się nitkę od kłębka od spodu, kierując ją do siebie.
Taki narzut w następnym rzędzie przerabia się na prawo.

Oznaczenie w schematach:
narzut na lewo (drut chwyta nitkę od kłębka od góry):

Narzut przed oczkiem brzegowym nowenowe

	Narzut przed oczkiem prawym Przełożyć nitkę do przodu, jak do przerabiania oczka lewego. Przerobić na prawo oczko brzegowe, narzucając nitkę na prawy drut.
	Narzut przed oczkiem lewym Przełożyć nitkę do tyłu, jak do przerabiania oczka prawego. Przerobić na lewo oczko brzegowe, narzucając nitkę na prawy drut.

Oczka zmniejszające

Patrz oczka przerabiane razem.

Oczka krzyżowane

Dwa oczka prawe krzyżowane na prawo

Prawy drut wkłuć w drugie oczko na lewym drucie i przerobić je na prawo,

następnie przerobić na prawo pierwsze oczko i dopiero wtedy spuścić z lewego drutu oba oczka.

Oznaczenie w schematach:

Dwa oczka prawe krzyżowane na lewo lub od tyłu

Pierwsze oczko przełożyć bez przerobienia na drut pomocniczy i zostawić z przodu roboty. Kolejne oczko przerobić na prawo,

następnie oczko prawe z drutu pomocniczego przerobić na prawo.

Oznaczenie w schematach:

Dwa oczka lewe krzyżowane na prawo

Najpierw przerobić na lewo drugie oczko z lewego drutu

i nie zdejmując go z lewego drutu przerobić pierwsze oczko na lewo. Dopiero wtedy spuścić oba oczka z drutu.

Oznaczenie w schematach:

Dwa oczka lewe krzyżowane na lewo

Pierwsze oczko przełożyć bez przerobienia na drut pomocniczy i zostawić z przodu roboty, kolejne oczko przerobić na lewo,

a następnie oczko z drutu pomocniczego przerobić na lewo.

Oznaczenie w schematach:

Oczka brzegowe

Pierwsze i ostatnie oczka w każdym rzędzie roboty są nazwane oczkami brzegowymi. Stosuje się je przede wszystkim dlatego, że dzięki nim można otrzymać ładne i równe brzegi roboty. Przy wszystkich splotach fantazyjnych, koronkowych i o skomplikowanym wzorze oczka brzegowe są konieczne, gdyż utrzymują brzegi roboty, ułatwiają zszywanie gotowych elementów, a przede wszystkim umożliwiają zorientowanie się w czasie roboty, czy dany wzór jest wykonywany prawidłowo (czy nie pomyliło się oczek). Dlatego też, jeżeli przy opisie wzorów fantazyjnych zostały podane oczka brzegowe, zawsze trzeba je wykonywać.

Oczka brzegowe stałe - supełkowe

Oczko to - ze względu na charakterystyczny wygląd - nosi nazwę oczka ścisłego, stałego. Ostatnie oczko w rzędzie, niezależnie od tego jak wypada z wzoru, należy przerabiać zawsze na prawo. Następnie, robiąc tzw. obrót roboty, tj. zaczynając nowy rząd, należy przełożyć nić wiodącą do tyłu, pierwsze oczko zdjąć z drutu lewego bez przerobienia - na drut prawy. Nić wiodącą podciągnąć w górę i mocno zacisnąć na tym oczku, dzięki czemu powstanie jak gdyby węzełek utrwalający oczko.

Oczko brzegowe przerabiane.

Pierwsze i ostatnie oczko na drucie należy przerobić na prawo. Ten sposób przerabiania oczek brzegowych daje brzeg roboty zakończony ładnym i gęstym łańcuszkiem.

Oczko brzegowe przekładane.

W dziewiarstwie ręcznym spotyka się często inny rodzaj oczka brzegowego:

pierwsze oczko należy przełożyć (przenieść) z drutu lewego na prawy bez przerabiania, zaś ostatnie oczko w rzędzie -przerobić na prawo lub na lewo, zależnie od wzoru. Daje to brzeg wykończony łańcuszkiem, ale znacznie luźniejszy, bardziej rozciągliwy.

Oznaczenie w schematach:

(bez względu, jakie jest to oczko brzegowe z powyższych)

Oczka zamykające

Oczka zamykające robotę stosuje się w celu stopniowego lub całkowitego zakończenia wyrabianego elementu dzianiny.

Oczko zamknięte

	Prawy drut włożyć w pierwsze oczko i zdjąć je z lewego drutu. Drugie oczko przerobić na prawo i wziąwszy pierwsze oczko lewym drutem przeciągnąć je przez oczko przerobione. Z pierwszego oczka wysunąć drut, puszczając to oczko, aby zawisło. Pierwsze oczko pozostało więc zakończone i znajduje się na prawym drucie. Następnie przerabia się trzecie oczko kolejne na prawo i tak samo jak oczko drugie przeciąga lewym drutem przez oczko powstałe po zakończeniu oczka poprzedniego. Otrzymuje się wówczas brzeg dzianiny wykończony jak gdyby łańcuszkiem.
	Inny sposób wykończenia brzegu łańcuszkiem. krok 1 - pierwsze i drugie oczko przerabia się razem jako jedno oczko. krok 2 - powstałe oczko nakłada się z powrotem na lewy drut. Powtarza się na zmianę te dwa kroki. Na końcu zostaje jedno oczko, przez które przeciągamy obciętą nitkę od kłębka i zaciągamy na tej nitce.
	Można też zakończyć oczka dzianiny szydełkiem. W tym celu przekłada się oczka na drugi drut (jeśli pracujemy na drutach jednostronnie ostrych), w taki sposób by oczko z nitką od kłębka było ostatnim oczkiem. Szydełko wbijamy w "pierwsze" oczko, przeciągamy oczko drugie. Potem przez oczko wiszące na szydełku przeciągamy kolejne oczko. Na końcu przeciągamy ostatnie oczko, a potem nitkę od kłębka, którą ucinamy i zaciągamy ostatnie oczko. Taki sposób zamykania oczek jest mało elastyczny.